آموزش اصول خبرنگاری و خبر نویسی ( 4 )

در سه بخش نخستین درباره اهمیت خبر و خبرگزاری در جامعه، عناصر خبر، اصول خبر نویسی، قواعد تیتر نویسی، قواعد لید نویسی، عوامل خبر، صفات خبرنگار، مفاهیم اساسی در خبر نویسی، گزینش گری خبر، انواع خبر، لید خبر، اصول نگارش لید، انواع لید و … مطالبی ارائه شد. در این بخش مباحث مختلف آموزش اصول خبرنگاری و خبر نویسی را ادامه می دهیم.

گزارش نویسی(رپرتاژ):

یکی از شاخه های روزنامه نگاریست و شاید بتوان گفت یکی از بخش های روزنامه نگاری به حساب می آید در گزارش مجموعه ای از خبر محاسبه در خود گزارش داریم در نتیجه گزارشگر کسی است که کار گزارش نویسی و خبرنویسی وارد باشد هر گاه واقعه ای جنبه نمایشی و توضیفی داشته باشد در یک صحنه تصویری مثل رژه، مسابقات ورزشی و غیره خبرنگار به عنوان ناظر جریان حضور دارد و به جای مردمی که نمی توانسته در آن واقعه حضور داشته باشد به جای آنها می بیند و می شنود و برای مردم به طور دقیق و روشن بیان می کند پس گزارش نویسی یک خبر تصویری وتوصیفی می باشد و کسانی که واقعه را می خوانند محیط وقوع رویداد را تصور کرده و می ببیند او مانند یک تماشاگر است نه یک تماشاگر عادی بلکه باید او با چشم های نکته بین خود در صف مقدم قرار گیرد.

مراحل عملی تهیه گزارش تحقیقی:

۱تهیه موضوع: توسط خبرنگار یا سر دبیر موضوع مشخص می شود.

۲مطالعه روی موضوع تعیین شده: شناخت منطقه محل و فردی که گزارش می خواهیم تهیه کنیم.

۳گفتگو با مردم: در موضوع تحقیقی مردم جایگاه بالائی دارند چون برای مردم می نویسیم و در نقاط مختلف با مردم مصاحبه شود با طبقات مختلف مردم صبحت شود شغل های مختلف و نظرات مختلف در نظر گرفته شود.

۴گفتگو با کارشناسان: به گزارش تحقیقی فقط جنبه علمی می دهد.

۵گفتگو با مسئولان: کسانی که به عنوان مسئول آن قسمت هستند.

۶اظهار نظر گزارشگر: باید حد و مرز گزارشگر مشخص باشد و با نظر دیگران ادغام نشود.

۷نتیجه گیری:

الف- عده ای معتقداند که باید یک جمع بندی از مطالب خود داشته باشند و یک نتیجه گیری از مشکل و بهترین راه حل را ارائه بدهند.

ب- خوانندگان باید در مورد نتیجه گیری آنها اظهار نظر کنند و بیننده و خواننده را به فکر و اندیشه وا دارند.

خصایص یک گزارش خوب

۱مشخص کردن محور اصلی گزارش

۲ایجاد تصویر کلی از موضوع گزارش در ذهن که دارای یکپارچگی و پیوستگی باشد.

۳حفظ وحدت موضوع در گزارش یعنی اگر درباره جنگ صحبت می شود فقط درباره جنگ باشد و از موضوعات دیگری به کار برده نشود

۴تسلط در تشریح، توصیف و تجسم موضوع گزارش به توانائی گزارشگر بستگی دارد.

۵رعایت اصل کمی و کیفی گزارش (موضوع گزارش پر محتوی و مختصر باشد که مخاطبان بتوانند نتیجه خوبی بگیرند طوری نباشد که مردم خسته شوند و از خواندن ادامه منصرف شوند.

۶رعایت اصل بازگوئی در گزارش بازگو کننده تمام مسائل و موارد باشد که شامل نظرات مردم یا هر کس دیگر

۷عدم پیش داوری: نباید پیش داوری کند

۸بی طرفی در گزارش

۹کشاندن خواننده به طرف موضوع

۱۰توجه به خواستگاه خوانندگان ونیاز های اساسی آنان

۱۱گزارش باید معلومات خواننده را بالا ببرد.

۱۲شناخت آداب و رسوم جامعه و سنت های جامعه را بشناسیم و در گزارش به کسی توهین نکینم

 

تعریف خبر: اعلام و بیان وقایع جالب زندگی اجتماعی و نقل عقاید و افکار عمومی است.

تعریف تفسیر یا اظهار نظر: عبارت است از قضاوت و اظهار نظر عقاید افراد درباره وقایع اجتماعی

تعریف تشریح: بیان مفضل و شرح عناصر عینی و چگونگی واقعه را آشکار می سازد.

تفاوت خبر، تفسیر و تشریح

خبر: در خبر نباید و هیچ حقی نداریم در آن دخل و تصرف کنیم بلکه عین واقعه را باید بیان کنیم و یک خبرنگار باید وقایع را بی طرفانه بدون غرض دیدنی ها و شنیدنی ها را منتقل کند.

تفسیر: مفسر یا نویسنده درباره رویدادی که احتمالاً خبر آن جداگانه منتشر شده اظهار نظر می کنند و در نوشته هایش استنباط، اندیشه و قضاوت شخصی خود را بیان می کند می تواند از نظریه دیگران که مورد قبول اوست استفاده کند. در تفسیر نویسنده ممکن است موضوعی را رد یا از آن حمایت کند به طور کلی تفسیر در رده بندی مقاله های روزنامه نگاری قرار می گیرد و نظر نویسنده در مورد یک رویداد است و در آن به عنصر خبری چرا پاسخ داده می شود.

تشریح خبر: منظور بیان مفصل و مشروح عناصر عینی و واقعه یک رویداد که خبرنگار حقی ندارد نظرات شخصی خود را در آن بیان کند در واقعه به عناصر چرا و چگونه تواماً پاسخ می گوید.

تیتر

مهم ترین پیام خبر به طور خلاصه و فشرده و به منظور ترغیب خواننده برای خواندن لید و متن را تیتر گویند.

اصول و قواعد نگارش تیتر:

۱باید ساده و روان باشد

۲باید روشن و دقیق باشد

۳باید با متن خبر تطبیق کند

۴بایدخلاصه مهم ترین مطلب خبر باشد

۵باید زنده و جاوید و حالت داینامیک (Dynamic) داشته باشد.

۶باید با شرح خبر تناسب باشد

۷باید مستقل از خبر باشد

۸نباید کلمات تکراری داشته باشد

۹باید با حداقل کلمه حداکثر معنی و مفهوم را بیان کند

۱۰تیتر باید تأثیر ایجاد شده اش با تأثیر مورد نظر تطبیق کند

۱۱از نوشتن تیترهای منفی باید اجتناب کند

۱۲از نوشتن تیترهای سوالی باید خودداری کرد

۱۳انتخاب فعل مناسب کلمه موفقیت در نگارش تیتر است.

۱۴از نوشتن حرف اضافه در ابتدای تیر باید خود داری کرد.

۱۵فعل بکار رفته در تیتر باید از افعال معلوم باشد.

اجزای تیتر را تعریف کنید:

تیتر نویس به منظور ایجاد جذابیت و افزایش کنش ظاهری مطلب به غیر از تیتر اصلی تیترهای دیگری را با حروف کوچک تر در بالا و پایین تیتر اصلی می نویسد.

روتیتر: تیتری است بالای تیتر اصلی نوشته می شود.

خلاصه تیتر: حروف تیترهای خلاصه از انواع تیترهای دیگر کوچک تر بوده برای مشخص کردن آن از ستاره یا دایره سیاه استفاده می شود و گاهی در درون کادر قرار می گیرد.

میان تیتر: معمولاً در وسط خبرهای طولانی برای تفکیک بکار می رود.

سبک های خبر: خبرنگاران باید بعد از شناختن خبر و جمع آوری اطلاعات، مطالب را در قالب بسته بندی های جذاب به مخاطبان ارائه دهد و پس او قدر جذاب تر و محتوای آن پربارتر باشد شمار مشتریان و میزان تأثیرش بیشتر می شود و بر عکس

ویژگی های سبک هرم وارونه یا معکوس:

۱مهم ترین مطلب در ابتدا قرار می گیرد ۲- مؤثرترین و کارآفرین ترین روش انتقال اطلاعات ۳- کم ارزش ترین در انتها قرار می گیرد ۴- در زمان خواندن روزنامه بین ۲۰ تا ۶۰ دقیقه بیشترین حجم خبر را به خواننده منتقل می کند..

مزایای استفاده از سبک هرم وارونه در سبک خبر نویسی:

۱در ابتدا خلاصه مهم ترین مطلب قرار می گیرد ۲- زمان کمتری برای دریافت مطلب لازم است ۳- خواننده را خسته نمی کند ۴- حس کنجکاوی خواننده را تحریک می کند ۵- خواننده را به خواندن خبر ترغیب می کند ۶- کار دبیران و سر دبیران را راحت می کند ۷- متن خبر بر پایه ارزش مطالب تنظیم می گردد. ۸- کار فنی و ماکت بندی را ساده می کند.

معایب سبک هرم وارونه:

۱احتمال دارد خواننده را از خواندن بقیه خبر باز دارد.

۲به علت خلاصه شدن ممکن است برخی از اطلاعات از متن حذف شود.

۳در بعضی از موارد مخصوصاً در مورد خبرهای طولانی آنچه در ابتدا گفته می شود دوباره در متن خبر تکرار می گردد.

۴اعمال نظر خبرنگار در این نوع سبک زیاد است.

سبک تاریخی:

۱مطالب بر اساس ارزش آنها نوشته نمی شود.

۲مطالب همانطور که اتفاق افتاده باید بیان شود.

۳برای مطالب خبری روز مناسب نیست در تهیه مقالات و گزارش تحقیقی می شود مورد استفاده قرار گیرد در جملات هفتگی استفاده از آن قابل قبول تر است.

مزایای استفاده از سبک تاریخی:

۱مطالب کامل تر بیان می شود.

۲اعمال نظر خبرنگار در دخل و تصرف و برجسته کردن مطالب کمتر است.

معایب سبک تاریخی:

۱زمان بیشتری برای دریافت مهم ترین مطلب لازم است.

۲خواننده را خسته می کند.

۳از لحاظ تیتر نویسی و ماکت بندی کار را مشکل می کند.

۴ترغیب خواننده به خواندن خبر با توجه به میزان کم سوادان کمتر است.

سبک بازگشت به عقب: مطالب از نو به سمت کهنه نوشته می شود یعنی آخرین خبر در ابتدا گفته می شود و سوابق امر در انتها آورده می شود.

سبک تشریحی: این شیوه از نگارش نسبت به سبک های دیگر کاربرد کمتری دارد و در خبرهای طولانی استفاده می شود پس از ذکر هر قسمت از خبر اطلاعات تکمیلی ارائه می شود این اطلاعات می تواند سابقه خبر اطلاعات شخصی خبرنگار که موجب روشن شدن مطلب شود.

سبک پایان شگفت انگیز: سبکی که لید ندارد قسمت های مختلف خبر طوری تنظیم می شود که به قسمت جذاب و شگفت انگیز و شیرین خاتمه یابد و در واقع خبر در قسمت انتهایی برای مخاطبان گشوده می شود این شیوه نگارش برای خبرهای کوتاه مناسب است.

ادامه دارد

منبع: پایگاه خبری البرز گلستان

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی

آموزش اصول خبرنگاری و خبر نویسی ( 3 )

در بخش های نخست این نوشتار درباره اهمیت خبر و خبرگزاری در جامعه، عناصر خبر، اصول خبر نویسی، قواعد تیتر نویسی، قواعد لید نویسی، عوامل خبر، صفات خبرنگار، مفاهیم اساسی در خبر نویسی و … مطالبی بیان شد. در این بخش مباحث مختلف آموزش اصول خبرنگاری و خبر نویسی را ادامه می دهیم.

گزینش گری خبر:

کسانی که در تحریریه رسانه های خبری در فرایند تهیه گزینش و ارائه پیام های خبری فعالیت دارند، دروازه بان خبر می گویند مدل دیوید وایت.

روزنامه یا هر رسانه خبری نمی تواند خبر تمام رویدادهایی را که توسط خبرگزاری ها مخابره شده یا خبرنگاران تهیه کرده اند، چاپ و نشر کند بنابر این انتخاب از تلکس های خبری و ارسال شده توسط خبرنگاران برای تهیه گزارش از یک رویداد واقعی در جهت تأمین نیاز خبری مخاطبان می باشد. یعنی بر اساس ارزش خبری گزینش می کنیم و به دست مخاطب می رسانیم.

به دست مخاطب می رسه

N

دروازه بانی

M

N1

N2

N3

N4

N1

N2

N3

N4

M

گزینشگری

مدل وستلی و مک لین

X1

X2

X3

X4

.XN

انواع خبر

اخبار انحصاری: شامل اخباری است که برای اولین بار به وسیله خبرنگار تهیه می شود و قبل از آنکه خبرنگاران رقیب به آن دست یابند منتشر می گردد.

اخبار معمولی و عادی:  اخبار ضروری روز را می گویند که هر روز طبق معمول روزانه توسط خبرنگاران تهیه می شود و به چاپ می رسد تکرار این اخبار به دلیل برخی از حوادث و وقایع مورد علاقه خوانندگان می باشد مثل اخبار مربوط به سینما و تأتر برنامه های رادیو و تلویزیون

اخبار ابتکاری: اگر روزنامه ها اخبار انحصاری و ابتکاری تهیه نکنند بین آنها هیچ تمایزی وجود ندارد به همین دلیل خبرنگاران تلاش می کنند در تهیه اخبار ابتکارات جدیدی به کارببرند و با انتشار اخبار غیر قابل انتظار، خوانندگان بیشتری را جلب کنند اخبار ابتکاری همیشه جنبه استثنائی دارد و محصول استعداد و کوشش و تلاش خبرنگار می باشد.

تعریف لید خبر

چکیده مهم ترین مطلب که در پارگراف اول آمده است. (چهل کلمه می باشد)

نگارش لید خبری کار بسیار مهم می باشد که خبرنگار باید فوراً خواننده را در جریان مهم ترین قسمت رویداد قرار دهد.

اصول نگارش لید:

۱لید باید چکیده مهم ترین مطلب را به صورت مشخص و معلوم بیان کند.

۲از نوشتن مطالب مبهم در لید باید خودداری کرد.

۳مطالب جزئی در لید نباید نوشته شود.

۴لید خبر باید حاوی یک یا حداکثر دو جمله باشد.

۵در نوشتن لید نباید تعداد کلمات از حدود ۴۰ کلمه بیشتر باشد.

۶لید نباید با زمان یا مکان شروع شود مگر این که زمان و مکان اهمیت ویژه ای داشته باشد.

انواع لید

لید بر اساس عناصر خبر: ۱- که ۲- چه ۳- کی ۴- خبر ۵- چگونه ۶- کجا

که: با معرفی شخص شروع می شود. مثال: گورباچوف رهبر شوروی دیروز موافقت خود را برای برچیدن قدرت های بزرگ از جانب شوروی در خارج از خاک کشور اعلام کرد.

لید کجا: محل وقوع واقعه را بیان می دارد. مثال: جاده رامهرمز بهبهان به علت بارندگی های ۴۸ ساعت گذشته در استان خوزستان و جاری شدن سیل در چند نقطه جاده مسدود شد.

لید کی: زمان وقوع واقعه را بیان می دارد. مثال: از ساعت ۶ صبح فردا طرح محدود ترافیک در مرکز تهران به مورد اجرا در می آید.

لید چرا: یا دلیل رویداد مثال: به منظور تبادل فرهنگی و عرضه فرهنگ پر بار اسلامی نخستین دوره نمایشگاه بین المللی کتاب با حضور کشورهای مختلف به ویژه کشورهای اسلامی در سال آینده در تهران برگزار خواهد شد.

لید چه: یا موضوع رویداد مثال: انفجار کپسول در شرکت ایران گاز شعبه بندرعباس علاوه بر آتش سوزی و خسارت مالی دو کارگر را کشت و ۷ تن را به شدت مجروح کرد.

لید چگونگی: رویداد: با تأسیس دوره جدید آموزش پزشکی کمبود ۲۰ هزار پزشک در کشور برطرف خواهد شد و دیگر نیاز به رفتن به کشورهای خارج نمی باشد.

لید بر اساس موضوع خبر :

۱لید یک موضوعی:

لید مستقیم- لید عمقی- لید تشریحی لید سؤال- لید نقلی- لید تمثیلی- لید ادبی

لید مستقیم: لیدی است که خبر به صورت ساده و مستقیم و بدون ابهام می باشد.

لید عمقی: برای خبرهای پیچیده به کار می رود مانند: خبرهای سیاسی واقتصادی برای روشن شدن مطالب

لید تشریحی: نویسنده یا خبرنگار سعی دارد با تحریک احساسات خواننده را به خود جلب کند. مثل: گاز گرفتگی سال گذشته موجب خفه شدن شده بود یا دیدن بچه دوقلو که شبیه قورباغه می باشد.

لید سؤال: با طرح یک سؤال حس کنجکاوی خواننده را تحریک می کند مثل: مردم تهران بی صبرانه منتظرند تا بدانند دولت برای جلوگیری از شیوع بیماری وبا در پایتخت چه تصمیمی اتخاذ می کند.

لید نقلی: استفاده کردن از نقل قول مستقیم از یک شخصیت مثل: من به طرف چوبه دار می روم ولی به همه مردم بگوئید که بی گناهی را به خطای ناکرده مجازات می کنند این آخرین گفته ی محکومی بود که سحرگاهان امروز در زندان به دار مجازات آویخته شد.

لید تمثیلی: لیدی است که با ضرب المثل به کار برده می شود استفاده از اشعار و ضرب المثل

لید ادبی: از یک اندیشه فلسفی یا ادبی استفاده می شود. مثال: در زندگی ملت ها هم مثل افراد لحظاتی از هوشیاری پیش می آید که یکباره بافت زندگی آینده آنان را زیر و رو می کند و تار وپود هستی ایشان را رنگ و روی دیگری می دهد.

۲لید چند موضوعی:

لید چند خبری- لید فهرستی- لید مرتبط یا مقایسه ای- لید متراکم- لید تاریخی

لید مرتبط یا مقایسه ای: رابطه علت و معلول را در لید تأکید دارد و این که یکی از آنها نتیجه دیگر می باشد. مثال: به دلیل سیل آمده در شهر گیلان هزاران نفر کشته شد.

لید متراکم: چند مسئله با درجه اهمیت تقریباً مساوی کنار هم قرار می گیرد. مثل : دوازده نفر کشته یا ۵۰ میلیون خسارت

لید فهرستی: در این نوع لید موضوعات متعدد ولی دارای اهمیت مساوی نوشته می شود مثال: فروش میوه در پیاده روها ممنوع گردید- ماهی جنوب از روز شنبه با نرخ ارزان تر به مردم فروخته می شود.

لید چند خبری: لیدی است برای چند خبر متفاوت که حداقل از یک جهت دارای وجه اشتراک هستند.

لید تاریخی:

منبع: پایگاه خبری البرز گلستان

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی

آموزش اصول خبرنگاری و خبر نویسی ( 2 )

در بخش نخست این نوشتار درباره اهمیت خبر و خبرگزاری در جامعه، عناصر خبر، اصول خبر نویسی، قواعد تیتر نویسی و قواعد لید نویسی مطالبی بیان شد. در این نوشتار مباحث مختلف آموزش اصول خبرنگاری و خبر نویسی را ادامه می دهیم.

تعریف خبر:

اعلام و بیان وقایع جالب زندگی اجتماعی و نقل عقاید و افکار عمومی است.

عوامل یک خبر:

۱-اعلام واقعه: یک واقعه زمانی جنبه خبری پیدا می کند که آشکار شود و دیگران از آن مطلع شوند.

۲- نخستین بیان: بعد از آشکار شدن خبر باید چگونگی وقوع آن بیان شود تا کنجکاوی مخاطبان را ارضاء نماید.

۳- واقعه عینی: خبر باید با واقعیت همراه باشد و فاقد افسانه پردازی باشد.

۴- جالب بودن واقعه: خبرنگاران باید نیازمندی ها و علاقه های مخاطبان را در نظر بگیرند.

۵- عمومی و اجتماعی بودن واقعه: خبر باید جنبه عمومی داشته باشد و در زندگی اکثریت مردم تأثیر بگذارد.

خبرنگار کیست؟ کسی است که به اتکا به ذوق و استعداد شخصی پس از گذراندن دور آموزش تخصصی وظیفه تهیه و جمع آوری و تنظیم اخبار و انتقال آن از طریق وسایل ارتباط جمعی (مطبوعات- رادیو- تلویزیون- خبرگزاری) به مخاطبان را به عهده دارد.

صفات خبرنگار:

۱- شم خبری: عده ای معتقدند که استعداد و شم خبری ذاتی می باشد مثل کسی که نقاشی می کند ولی در عمل ثابت شده ذاتی نبوده و فنی است و بر اساس تمرین و تکرار باعث بالا رفتن استعداد و شم خبری می شود.

۲- در مسیر بودن خبر: یعنی در جریان رویداد قرار گرفتن می باشد.

۳- لزوم تخصص: روزنامه نگاری یک رشته تخصصی می باشد و در گذشته به این شکل نبوده و اکنون تخصصی شده است مثلاً یک خبرنگار هنری باید مکاتب سینمائی را بشناسد.

۴-تماس با مردم: تا زمانی که خبرنگار با مردم تماس نداشته باشد نیازها و افکار مردم را نمی تواند دریافت کند؛ زمانی می تواند نیاز مردم را بشناسد که با مردم ارتباط داشته باشد.

۵- ایجاد صمیمیت: خبرنگار نمی تواند بدون صمیمیت و دوستی خبر تهیه کند پس باید اعتماد طرف مقابل را جلب نماید.

۶- نگهداری نشانی منابع خبری: خبرنگار باید دفترچه خاصی داشته باشد که مشخصات تمام منابع خبری را بنویسد تا در مواقع ضروری به آنها دسترسی یابد.

۷- بررسی اسناد و مدارک: هر خبرنگاری در حوزه ای که کار می کند باید اسناد و مدارک مخصوص آن را داشته باشد. مثلاً اگر خبرنگار مالی هستیم در مورد مالیات ها و هر آنچه که به آن شخص مربوط می شود و در جریان امر قرار بگیریم.

۸- تکمیل معلومات عمومی: خبرنگار باید در حال تکمیل معلومات خود باشد از طریق اینترنت، مطبوعات مختلف، کتاب و …

۹- سرعت عمل: سرعت عمل در کار خبری بسیار مهم می باشد و خبرنگار باید خبر را در فرصت اولیه به تحریریه برساند.

۱۰-رعایت بی طرفی: خبرنگاری که به نوعی بی طرفی را نقص کند اعتماد از او سلب می شود.

۱۱-رفتار اجتماعی مناسب خبرنگار: خبرنگار باید ظاهری آراسته و مرتب داشته باشد و ادب و نزاکت را رعایت کند.

مفاهیم اساسی در خبر نویسی:

۱- درستی و صحت خبر: خبر باید درست و بر مبنای یک گزارش عینی باشد و گرنه قصه نویسی است و باید به همان شکلی که اتفاق افتاده است، نوشته شود نه به آن صورت که خبرنگار می خواهد.

۲- صراحت و روشنی خبر: خبر باید واضح و از ابهام و کنایات به دور باشد و هنر خبرنگار در این است که اطلاعات صحیح را در زمانی که جمع آوری کرده و با بهترین نحو تنظیم نماید و به مخاطبان انتقال دهد.

۳- جامع و کامل بودن خبر: خبر باید طوری تهیه و تنظیم شود که هیچ سؤالی برای خواننده بی پاسخ نماند و خبرنگار خود را به جای مخاطب قرار دهد و اگر سؤالی ابهام داشته باشد برطرف کند و با جامعیت در اختیار مخاطبان قرار دهد تا به پرسش های مربوط به عناصر خبر به طور کامل پاسخ داده شود.

صفات خبر خوب:

۱- تازگی خبر: خبر باید تازه و نو باشد و در اولین فرصت در اختیار مخاطبان قرار گیرد مثل سبزی و میو ه تازه

۲- جالب بودن خبر: خبری جالب است که علاوه بر تازه بودن باید توجه فوری و غیر ارادی افراد را به خود معطوف سازد . مثل: سگ و انسان

۳- صحت خبر: اگر خبرها با واقعیت منطبق نباشد اعتماد مردم سلب می شود پس خبرنگار در زمان کسب و تهیه و تنظیم خبر با بی طرفی و واقع بینی به رویداد نظر کند و به طور عینی و واقعی به مخاطب انتقال دهد.

جریان ارتباط در خبر نویسی

الف) مستقیم

فرستنده پیام / گیرنده پیام / ساده ترین ارتباط / ساده / رو در رو / شفاهی / استفاده از اعمال و حرکات غیر کلامی

ب)غیر مستقیم

وسیله ارتباطی / فرستنده پیام / گیرنده پیام / تلفن / نامه / فاکس / ایمیل

ج) ابزارهای مکانیکی پیشرفته

دهنده پیام / کد گذار / وسیله ارتباطی / کدیاب / گیرنده پیام / خبرنگار / مصاحبه گر / گزارشگر / مترجم /  ایستگاه تلویزیون / رادیو / سازمان مطبوعات / ایستگاه رادیو و تلویزیون / مطبوعات

چگونگی کسب خبر

۱- دریافت خبر ۲- جمع آوری خبر ۳- کشف خبر ۴- تحلیل و تحقیق خبر

۱- دریافت خبر: این خبرها بدون مداخله خبرنگار به مطبوعات می رسد مثل اعلامیه های دولتی، گزارش ها، مصاحبه ها وکنفرانس مطبوعاتی

۲- جمع آوری خبر: خبرنگار باید به جستجو و جمع آوری خبر بپردازد مثل: خبرهای مربوط به محصول های صنعتی، فعالیت های عمرانی و اقدامات نوسازی. اگر خبرنگار برای تهیه خبر مراجعه نکند مسئولان آن هیچ وقت مستقیماً برای انتشار آن در مطبوعات پیش قدم نمی شوند.

۳-کشف خبـر: در برخی موارد اخبار محرمانه ومخفی است یعنی نه تنها خبر ابهام دارد بلکه دارنده خبر به علل خاص خبرنگار را از دست یافتن بدان باز می دارد بدین طریق خبر را عملاً منکر می شود در این حالت خبرنگار موظف است خبر را کشف کند و در اختیار روزنامه نگار بگذارد مثل : اخبار سیاسی – قضائی

۴- تحلیل و تحقیق خبر: زمانی که برای کسب خبر منابع مستقیم وجود ندارد و خبرنگار می تواند با بررسی دقیق اخبار موجود و مقایسه آنها با یکدیگر به یک خبر مهم دست یابد خبرنگار این خبرها را باید با احتیاط منتشر کند تا از لحاظ صحت عمل انتقادی بر آن وارد نباشد.

ارزش های خبر:

تعریف ارزش خبری: برای تشخیص این که چه رویدادی ارزش تهیه گزارش را دارد نیاز به معیارهایی است که بتوان وقایع یا رویداد را ارزش یابی و گزارش جامعی از آن رویداد برای مخاطبان تهیه کرد این معیارها گاه به تنهائی یا با ترکیب با یکدیگر یک واقعه را پدید می آورند.

۱-ارزش دربرگیر ۲- ارزش شهرت ۳- ارزش بزرگی ۴- ارزش برخورد و تضاد ۵- استثناء و شگفتی ۶- ارزش تازگی ۷- ارزش مجاورت

۱- دربرگیری: یعنی بر روی تعداد زیادی از افراد جامعه تأثیر در زمان حال و آینده داشته باشد ارزش دربرگیری ممکن است به منفعت یا ضرر افراد جامعه باشد و این منفعت هم می تواند به صورت مالی و معنوی باشد و حتی ضرر هم به صورت معنوی و مادی است. این ارزش در برگیری می تواند تأثیر مستقیم یا غیر مستقیم بر روی افراد جامعه داشته باشد.

۱-۱- منفعت :

مادی: مثال: شهریه دانشگاه آزاد اسلامی کاهش یافت.

معنوی:

۱-۲- ضرر:

مادی: مثال: شهریه دانشجویان دانشگاه آزاد افزایش یافت

معنوی: مثال: مدرک دانشگاه آزاد اعتبار ندارد (چون پول خرج می کنیم)

۱-۳-تأثیر مستقیم: مثال: وزارت نفت اعلام کرد قیمت بنزین افزایش یافت. (تأثیر مستقیم دارد برای اشخاصی که ماشین دارند)

۱-۴- تأثیر غیر مستقیم: مثال: وزارت نفت اعلام کرد قیمت بنزین افزایش یافت. (تأثیر مستقیم دارد برای کسانی که ماشین ندارند)

۱-۵- تأثیر در زمان حال و آینده: مثال: تعویض گذرنامه- تعویض شناسنامه

۲- شهرت: اشخاص حقیقی و حقوقی و حتی برخی از اشیاء هر گاه به خاطر فعالیت ها و معروفیتشان در جامعه ملی و فرا ملی شناخته شده باشند، ارزش خبری دارند. شهرت ممکن است بار معنائی منفی و مثبت داشته باشد. مثال: بار منفی: صدام/ بار مثبت: پاستور که واکسن را اختراع کرد.

۳- بزرگی: این ارزش خبر به اعداد و آمار مربوط می باشد هر چقدر وزن و تعداد نفر بیشتر باشد ارزش خبر بیشتر است. مثال: مانند زلزله از نظر ریشتر و تعداد کشتگان

۴- برخورد و تضاد: شامل برخورد بین گروه ها، افراد، ملت ها و حیوانات با یکدیگر در طبیعت برخورد ممکن است به صورت فیزیکی(جسمانی مانند: نیروهای آمریکایی به شمال عراق حمله کردند) یا فکر (ایدئولوژی مانند: رئیس جمهور آمریکا در نطقی ایدئولوژی مارکسیس حمله کرد و آن را بی اساس خواند)

۵- ارزش استثناء و شگفتی: یعنی رویدادهای استثنائی را شامل می شود دلیل اهمیت جالب بودن واقعه و تحریک حس کنجکاوی مخاطبان می باشد. مانند: خانمی که با دو سگ رانندگی می کند.

۶- ارزش مجاورت: رویدادی که برای اهالی یک منطقه خبر است برای منطقه دیگر ارزش خبری ندارد. هم ارزش جغرافیای داشته و هم ارزش معنوی

۷- ارزش تازگی: هر چقدر خبر تازه تر باشد و در زمان کم تهیه شود و به مخاطبان انتقال یابد دارای ارزش زمان می باشد. دیر مخابره کردن خبر ممکن است اعتبار و حیثیت مؤسسه خبری را زیر سؤال ببرد. بنابر این اگر خبری را خبرنگار با تلاش فراوان تهیه کرده و به موقع مخابره نکند، ارزش تازگی خود را از دست می دهد چون رقبا در صدد بهره برداری از کمترین فرصت هستند تا کسب اعتبار و جلب مخاطب نمایند.

عناصر خبر

عناصر خبر به خبرنگار کمک می کند تا مطالب را بهتر تهیه و تنظیم نماید و به دفتر روزنامه ارائه بدهد عناصر خبر عبارتند از :که- چه– کی –کجا- چگونه- چرا

عنصر که : شخص یا اشخاصی را در بر می گیرد . نام و نام خانوادگی- سن- جنس- تحصیلات- شغل

عنصر چه: یا چه موضوعی- محور اصلی خبر اصل رویداد است مانند: ارزش های در برگیری و برخورد مانند زمان جنگ، حواد ث طبیعی

عنصر کی: عنصر زمان بسیار مهم می باشد مانند روز- ساعت- دقیقه – ثانیه

عنصر کجا: چه مکانی (شهرستان- شهر- استان- کوچه- طبقه – پلاک)به خبرنگار کمک می کند چطور موضوعش را بنویسید.

عنصر چگونه: چگونگی، چطور – چگونگی وقوع رویداد را در بر می گیرد.

عنصر چرا: علت اتفاق را بررسی می کند بیشتر در تفسیر بکار می رود.

ادامه دارد …

منبع: پایگاه خبری البرز گلستان

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی

قواعد مختصر و مفید در خبرنویسی

از آنجائی که یکی از نیازمندی های جامعه امروزی علم ارتباطات و این علم از علومی است که می تواند به عنوان پلی بین سایر علوم باشد و بحث اطلاع رسانی در کلیه امور اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی و سایر موارد به امورانسان ها نیازمند دانشی می باشد که آن را انتقال بدهد یکی از روش های مهم این علم دانش خبرنگاری و خبر نویسی است و این علم همانند جنگ با شمشیر می باشد که فرد خبرنگار باید به علوم و فنون آن آشنا باشد لذا ما تصمیم گرفتیم جهت علاقه مندان به این علم بر نامه های آموزشی داشته باشیم که امیدوارم بتوانیم قسمتی از نیازمندی های این رشته را بیان نماییم

مردم حق دارند از طریق اطلاعات دقیق و جامع به تصویری عینی از واقعیت دست یابند و عقاید خود را آزادانه از طریق رسانه های گوناگون فرهنگ و ارتباطات بیان کنند.

می دانم روزنامه نگاری را نمی توان یاد داد و باید آنرا زندگی کرد ، اما می توانم بعضی از تجربه هایم را به شما منتقل کنم .(گابریل گارسیا مارکز)

آنچه از تاریخ بر می آید این است که اولین روزنامه های خبری توسط ژولیوس سزار منتشر شده و از آن زمان تاکنون نیاز بشر به خبر و تلاش آدمی برای آگاهی از تازه ترین ، مهم ترین و جالب ترین رویدادهای جهانی ارزش روزافزونی به خبر و خبررسانان داده است. دراین مقال سعی شده است به نکاتی مختصر و مفید در خبرنویسی که مورد استفاده مسؤولان روابط عمومی ، روزنامه نگاران و دیگر فعالان عرصه خبری قرار می گیرد، اشاره شود ، امید است مورد توجه علاقه مندان قرار گیرد .

تعریف خبر : تعاریف متعددی برای خبر بیان شده است که در اینجا فقط به دومورد آن اشاره می شود :

الف ) خبر اعلام و بیان وقایع جالب زندگی اجتماعی و نقل عقاید وافکار عمومی است .

ب ) خبرگزارش ساده ، خالص ، مناسب ،دقیق و خلاصه رویدادها ، گفته ها و اندیشه ها است.

عناصر شش گانه خبر : که ، کی ، کجا ، چه ، چرا ، چگونه

یک خبر درست باید دارای عنصرهای شش گانه فوق الذکر باشد و باید دقت کرد که مخاطب بتواند پاسخ به این

پرسش هارا خود بیابد.

که: نشان دهنده انسان ها ، جانوران ، سازمان ها و یا چیزهایی است که در رویداد حضور و یا دخالت دارند و یا رویداد به گونه ای با آنان در ارتباط است .

کی : نشان دهنده زمان وهنگام رویداد است.

کجا : نشان دهنده مکان رویداد است که علاوه بر موقعیت محل باید فاصله آن را با نقاط مهم دیگر ( مرکز استان ، مرکز کشور،… ) بیان کند.

چه : نشان دهنده موضوع آنچه که رویداد را تشکیل می دهد، است.

چرا : نشان دهنده انگیزه پدید آورنده رویداد می باشد.

چگونه : نشان دهنده چگونگی رویداد است و ترتیب و کیفیت آن را مشخص می کند.

نکته مهم این که باید در متن خبر درباره عناصر خبری نهفته در خبر توضیح مناسب و شایسته را داد و در صورتی که یکی از عنصرهای خبر مورد تردید و یا ابهام باشد این کمبود را در خبر بیان کرد .

ارزش های خبری : عبارتند از دربرگیری ( جامعیت) ، شهرت ، تضاد ، استثنا ، تنوع ( تعداد ومقدار ) ،مجاورت ، تازگی

الف ) اصول خبرنویسی :

( نوشتن یک جمله درست سخت ترین کار دنیاست .) ارنست همینگوی

۱٫ مفاهیم اساسی خبر نویسی عبارتند از : درستی ، روشنی و جامعیت خبر

۲٫ خبر باید درست ،کامل ، ساده ، روان و به زبان مردم عامی و در جمله های کوتاه نوشته شود .

۳٫ خبر باید فاقد واژه ها و عبارت های دشوار و دور از ذهن باشد.

۴٫ خبر باید بیشترین اطلاعات را در کوتاه ترین متن ارائه کندتا علاقه مندان در کمترین فرصت بیشترین بهره را ازآن ببرند.

۵٫ خبر باید به گونه ای تنظیم شود که بخش های مختلف آن(تیتر و لید و متن)با یکدیگر هماهنگی وتطابق لازم را داشته باشند.

۶٫ خبر باید اطلاعات مورد نیاز خوانندگان را در بر داشته باشد.

۷٫ در خبر نباید پاراگراف ها را با یک عبارت تکراری آغاز کرد.

۸٫ به هنگام به کاربردن نام افراد ، سازمان ها در خبر آنچه مهم است آگاهی مخاطب از مقام وملیت و جنسیت فرد است و دانستن نام و نام خانوادگی برای مخاطب ارجحیت ندارد و برای آن که شناسایی به خوبی صورت گیرد ، باید در بار اول ، به ترتیب به نام و نام خانوادگی ، مقام اجتماعی ونام کامل سازمان اشاره شود و در پاراگراف های بعدی با توجه به متن خبر از مشخصات بعدی استفاده کرد.

۹٫ در خبر باید از کاربرد عنوان های تحصیلی (دکتر، مهندس)عنوان های آداب منشانه (آقا، خانم، تیمسار، جناب و … ) خودداری شود.

۱۰٫برای تهیه و نگارش یک خبر خوب و کامل تکیه برحافظه کافی نیست ، بلکه از آغاز تا پایان تهیه گزارش باید یادداشت برداری شود و پس از دوباره خوانی ، تکمیل و اصلاح متن ، خبر به صورت دقیق تنظیم گردد. بنابراین قلم ، کاغذ ، ضبط صوت و دوربین عکاسی از لوازم ضروری تهیه خبر است .

۱۰٫ برای تهیه خبرهای کامل ، جامع و تازه باید همواره با مردم در تماس بود و نیازهای جامعه را شناخت .

۱۱٫ همواره پس از تنظیم خبر باید دوباره خوانی خبر صورت گیرد ، تا هرگونه ابهام احتمالی رفع شده و از جامع و کامل بودن و صحیح بودن خبر اطمینان حاصل شود.

۱۲٫ نویسنده خبر باید به دستور زبان و آیین نگارش فارسی مسلط و به فرهنگ غنی ایرانی و اسلامی جامعه آشنایی کامل داشته باشد.

۱۳٫ برای موفقیت در عرصه خبرنویسی،نویسنده خبر باید آگاهی های سیاسی، فرهنگی ، اجتماعی ،اقتصادی و دینی خود را افزایش دهد.

۱۴٫ توجه به تازگی واهمیت سرعت درتهیه خبر و از ضروریات حرفه خبرنگاری است . ولی بهانه سرعت در کار توجیه مناسبی برای بی دقتی در نگارش خبر نیست .

۱۵٫ مشاهده غلط املایی و انشایی در خبرنویسی به هیچ وجه پذیرفتنی نیست .

۱۶٫ نام های خارجی ، نام های خاص ، عبارات علمی و نقل قول از دیگران را در متن خبر باید داخل گیومه نوشت.

۱۷٫ در نگارش نام های خاص وعام به ویژه اسامی خارجی دقت درنگارش شرط لازم و یکسان نویسی نامها شرط کافی است.

۱۸٫ خبرهای جالب از رویدادهایی که به نظر دیگران عادی و کم ارزش می آیند ، به وجود می آید.

۱۹٫ هرچه اهمیت موضوع خبر بیشتر و هراندازه علاقه متقاضیان برای آگاهی از خبر بیشتر باشد، باید خبر را مشروح تر نوشت.

۲۰٫ خبر نادرست به جای پاسخ گویی به نیاز متقاضیان چند پرسش جدید را مطرح کرده و آنها رانیز بی پاسخ می گذارد.

۲۱٫ رفتار شایسته و منطقی و آراستگی ظاهری هنگام تهیه خبر تأثیر بسیاری برروی منبع خبر دارد.

۲۲٫ فرد حقیقی و یا حقوقی را که خبر از او سرچشمه می گیرد، منبع خبر می گویند.

۲۳٫ تاحد امکان درخبرباید به نقل قول مستقیم پرداخت و بایدتلاش کرد تا انتقال مفهوم پیام ومطلب بر منبع خبر استوار شود.

۲۴٫ سابقه خبر یعنی توضیح دادن در خصوص گذشته و پیشینه خبرکه معمولاً در پاراگراف آخر و پس از ارائه مطالب جدیدمی آید، ذکر این سابقه کمک شایانی در درک بهتر خبر برای مخاطب خواهد داشت و برای اتصال سابقه به متن خبر از واژه های کلیشه ای نظیر گفتنی است ، شایان ذکر است و … استفاده می شود .

۲۵٫ در نگارش خبر باید مقیاس های متری ، میزان و بهای کالاها ، درجه ها و درصدها ، آمارها ، رتبه ها، ساعت و تاریخ ، روزها و صفحه کتاب ها و مانند آن را باید با عدد نوشت.

۲۶٫ شماره یک وکسر کمتر از یک را باید با حروف نوشت . ( شماره های ۲ و ۱۰ را می توان هم با حرف و هم با عدد نوشت. )

۲۷٫ رعایت نشانه گذاری فارسی در تنظیم و نگارش خبر الزامی است.

ب) قواعد تیتر نویسی :

کم گوی و گزیده گوی چون در تا زاندک تو جهان شود پر

۲۸٫تیتر جوهره و روح خبر و ماندگارترین قسمت خبر در ذهن مخاطب است و باید خلاصه مهم ترین مطلب خبر باشد.

۲۹٫تیترنویسی یکی از فنی ترین ، حرفه ای ترین و در عین حال شیرین ترین کارهای تهیه خبر است . تیتر اگر اصولی و با علم به ویژگی های مخاطب و متناسب با موضوع انتخاب شود می تواند بسیاری از مخاطبین بی تفاوت نشریات را نیز جذب کند.

۳۰٫تیتر جمله ای است که در خلاصه ترین شکل ممکن ، قصد دارد پیامی مرتبط با متن خبر را به مخاطب منتقل کند.

۳۱٫ از تکرار کلمات در تیتر باید خودداری شود. همچنین در تیتر از کاربرد واژه های اضافی و توضیحی باید خودداری کرد.

۳۲٫تیتر باید به گونه ای باشد که درآن به اندازه نیاز و فقط به مهم ترین عناصر شش گانه خبری اشاره شود .

۳۳٫در نگارش تیتر باید از واژه های آشنا و رسا استفاده کرد .

۳۴٫تیتر باید حتی الامکان با فعل به پایان رسیده و دارای مفهوم باشد.

۳۵٫در تیتر نیاز به نقطه گذاری در پایان جمله نیست ، ولی به کاربردن علائم سجاوندی در داخل تیتر اشکالی ندارد.

۳۶٫تیتر بایدکوتاه ،جامع و مانع ،مختصر و مفید ، منطبق و هماهنگ با خبر،جاذب وجالب،روشن و دقیق،روان و سلیس و بدون ابهام باشد.

۳۷٫ تیتر نباید مبهم و شعاری باشد. همچنین از نگارش تیتر سؤالی و منفی باید پرهیز کرد

۳۸٫در تیتر باید با کمترین واژ ه ها بیشترین معنی ، مفهوم و پیام را بیان کرد.

۳۹٫تیتر باید به گونه ای باشد که نوع ، موضوع و ارزش های خبری را بیان کند .

۴۰٫تیتر حتی المقدور نباید با قیدهای زمان و مکان شروع شود .

۴۱٫تیتر را باید پس از تنظیم خبر نوشت.

قواعد لید نویسی :

از واقعه ای تورا خبر خواهم کرد وآن را به دو حرف مختصر خواهم کرد

۴۲٫ لید خلاصه مهمترین بخش خبر است .جالب ترین و پرهیجان ترین موضوع ، تازه ترین رخداد و محکم ترین بخش خبر را باید

با کلمات جذاب ، بدیع ، جاندار ، قاطع و هیجان انگیز در لید خبر نوشت .

۴۳٫در تهیه وتنظیم خبر، مهمترین کار نوشتن مقدمه یا لید Lead)) به صورت خلاصه و فشرده است.در واقع لید چیزی نیست جزهمان چند جمله اول خبر که هدایت گر مخاطب به درون خبر است.

۴۴٫ لید باید کوتاه ، درست و رسا باشد ، هرچه لید کوتاه تر باشد ، جذاب تراست . لید خوب حداکثر بین ۱۵-۱۰ کلمه است .

۴۵٫از ذکر مطالب مبهم وکلی و کم اهمیت و جزیی در لید باید خودداری شود.

۴۶٫نام و نام خانوادگی افراد را در صورتی در لید ذکر می کنیم که مخاطب بتواندمسؤولیت و نقش او را در ذهن مجسم کند، در غیر این صورت برای معرفی افراد در لید باید از مسؤولیت و سمت و دیگر خصوصیات مربوط استفاده کرد.

۴۷٫در لید باید سعی شود به عناصر شش گانه خبری پاسخ داده شود .

۴۸٫ در لید نباید شک و تردید در موضوع خبر رسوخ نماید و همچنین از مجهول نویسی در لید باید پرهیز کرد.

۴۹٫جز در موارد استثنایی نباید لید را با زمان ومکان شروع کرد.

۵۰٫نتیجه واقعه یا رویداد تاحد ممکن باید در لید آورده شود.

منبع: پایگاه خبری البرز گلستان

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی

مسئولیت های خطیر و سرنوشت ساز خبرنگاران

خبرنگار هر چند واژه آشنا برای همه است اما هنوز بسیاری از مردم مرارت ها و دشواری های این شغل پرمخاطره را نمی دانند. مسئولیت های خطیر و سرنوشت ساز خبرنگاران بسیار است که در این نوشتار به بیان آن ها می پردازیم. خبرنگار و روزنامه نگار با خلق بهترین آثار و واژه ها در تلاش است درد و مشکلات همه مردم را بازگو کند اما وقتی که به مشکلات خود می رسد چیزی نمی نویسد. خبرنگاران همواره در بحران ها در کنار نیروهای امدادی به عنوان نخستین افراد حاضر می شوند. اخبار و اطلاعاتی که آنان از این حوادث منتشر می کنند در توزیع کمک رسانی و امدادی نقش بسزایی ایفا می کنند. در دنیای کنونی این خبرنگاران رسانه ها هستند که با تیزهوشی ودقت، نقش واسطه بین مردم و مسئولان را ایفا می کنند. آن ها، از یک طرف درد دل مردم را می شنوند و به مقامات بالا انتقال می دهند و از سوی دیگر، پاسخ های مسئولان را به آگاهی مردم می رسانند. نقد عملکرد خوب یا بد حاکمان در رسانه ها، از دیگر وظایف خبرنگاران است که به بالندگی نظام و نیز پاسخگو بودن مسئولان یاری می رساند. آنان در این راه حتی زخمی و کشته هم می شوند. مناطق بحران و جنگ ها همواره محل حضور خبرنگاران است و البته خبرنگاران زیادی از رسانه های ایرانی در دفاع مقدس و سایر تحولات انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند. آنان با رشادت و فداکاری های خود در دفاع مقدس از بین گلوله ها، خمپاره ها و میدان های مین، گزارش و خبر تهیه می کردند. در آمار بنیاد شهید ۲۴۴ شهید، ۵۰ جانباز و ۱۲ آزاده خبرنگار به ثبت رسیده است و این نشان دهنده حضور فعال این قشر در عرصه های خبری نقاط جنگی و بحرانی است.

 

جایگاه خبرنگاران در جهان

ـ در بین ۲۵ شغل برتر دنیا، شغل خبرنگاری در رتبه ششم قرار دارد.

ـ خبرنگار نقش بسیار مهمی در انتقال پیام امید آفرین در مخاطب دارد.

آنچه در قوانین بین‌المللی برای خبرنگاران پیش‌بینی شده است، عمدتاً به مواقع بحرانی و مخاصمات مسلحانه بازمی‌گردد؛ چنان که کنوانسیون لاهه در سال ۱۹۰۷ بر لزوم حمایت از روزنامه‌نگارانی که به اسارت درمی‌آیند تأکید کرد و حقوقی را برای روزنامه‌نگاران در زمان آزادی برنشمرد.

کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو مصوب ۱۹۴۹ نیز که از جمله منابع اصلی حقوق بشردوستانه به شمار می‌روند، اشاره صریح و مستقیمی بر مسئله حمایت از روزنامه‌نگاران و خبرنگاران ندارند و تنها می‌توان آنها را مشمول قواعد کلی این کنوانسیون در زمینه حمایت از غیرنظامیان، مجروحان و اسرا دانست اما پروتکل اول الحاقی ۱۹۷۷ به کنوانسیون‌های ژنو به طور خاص موادی را به خبرنگاران جنگی اختصاص می‌دهد. این پروتکل بر خلاف اسناد قبلی به تعریف خبرنگار پرداخته است. اصطلاح خبرنگار که در پروتکل الحاقی به کار برده شده است، شامل همه اشخاصی می‌شود که با رسانه‌ها در ارتباط هستند، از جمله گزارشگران، فیلمبرداران، تکنسین‌های صدا و عکاسان.

مطابق این پروتکل، خبرنگارانی که در مناطق درگیر جنگ به مأموریت‌های حرفه‌ای خطرناک اشتغال دارند، به عنوان غیرنظامی مورد حمایت هستند و از همان حقوقی که به غیرنظامیان تعلق می‌گیرد، برخوردارند؛ البته به شرطی که اقدامی که مغایر وضعیت آنها به عنوان غیرنظامی باشد، انجام ندهند. همچنین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در بیست و پنجمین اجلاس سالانه خود در سال ۱۹۷۰ قطعنامه ۲۶۷۳ را تصویب کرد که به موضوع حمایت از خبرنگارانی اختصاص داشت که در مناطق درگیر در مخاصمات مسلحانه به مأموریتی خطرناک اشتغال دارند. این قطعنامه بر ضرورت تدوین سند بین‌المللی بشردوستانه‌ای که اختصاصاً به مسئله حمایت از خبرنگاران شاغل به مأموریت‌های خطرناک در مخاصمات مسلحانه بپردازد، تأکید می‌کند.

 

ویژگی های خبرنگار

به طور کلی خبرنگار در محل وقوع رویدادها، چشم و گوش رسانه و چشم و گوش مردم است. او باید با استفاده از ویژگی های خدادادی و نیز خصوصیاتی که در دوره های آموزشی دیده، به کشف حقیقت ها بپردازد و آن را در کمترین زمان به مخاطبان خود برساند. خبرنگار خوب، خبرنگاری است که دارای این ویژگی ها باشد :

 

۱ـ ذوق و استعداد

یکی از مهم ترین ویژگی های خبرنگار، داشتن عشق و علاقه و قریحه خبرنگاری است. بر این اساس، کسی باید وارد عرصه جذّاب و در عین حال پر مخاطره خبرنگاری شود که ضمن داشتن این استعداد ذاتی، از هنر واژه گزینی، شمّ خبری، حوصله زیاد و نگاه موشکافانه و دقیق نیز برخوردار باشد و با پرهیز از احساسات، بکوشد رویدادها را همان طور که اتفاق افتاده منتشر کند، نه آن طور که خود می خواسته اتفاق بیفتد.

 

۲ـ سرعت

سرعت در تصمیم گیری و انتقال سریع خبر، از ویژگی های اساسی خبرنگاری است. حساسیت کار اطلاع رسانی، نیاز مخاطبان به دانستن سریع و به موقع خبرها برای اتخاذ تصمیم درست و نیز افزایش رسانه ها و رقابت میان آن ها، بر ضرورت «سرعت» در کار خبررسانی افزوده است. کمترین تعلل در انعکاس سریع رویدادها، به کاهش اعتبار رسانه و در ادامه، مرگ رسانه و بی خاصیت شدن آن می انجامد. البته باید توجه داشت که هیچ گاه نباید سرعت انتشار را جانشین صحت و درستی خبر کرد؛ زیرا دروغ پراکنی، در نهایت به ضرر کمپانی خبری خواهد بود و اعتماد مخاطبان را به رسانه کاهش خواهد داد.

 

۳ـ حق طلبی

پیامبر خدا (ص) در حدیثی فرموده است: «حق را بگو و در راه خدا از ملامت هیچ ملامت گری نهراس».

ویژگی حق محوری، حق طلبی و حق گویی، از مهم ترین ویژگی های یک خبرنگار موفق و خداترس است. در مقابل، سخن چینی، بدگویی و به جان هم انداختن مردمان، از ویژگی های نکوهیده ای است که هر انسان عاقلی از آن ها بیزاری می جوید. پس چه نیکوست که صاحبان بنگاه های خبری و نیز خود خبرنگاران، همواره به دنبال واقعیت باشند و از جنجال آفرینی و بد کردن مردم با هم بپرهیزند.

 

۴ـ تلاش برای جذب مخاطب

خبرنگار و گزارشگر در نگهداری و جذب مخاطب رسانه ملی اهمیت زیادی دارد و سرمایه‌گذار برای جذب بیشتر مخاطب به دنبال بکارگیری کارکنان زبده خبری خواهد بود.

 

۵ـ تبلور جلوه های فرهنگ ایرانی ـ اسلامی

نمادهای همچون ارزشگرایی، دینداری، صداقت، راستگویی، تواضع، فروتنی، ادب و … ازجلوه های فرهنگ ما ایرانیان است که در رسانه ما در جمع خبرنگاران و گزارشگران باید متبلور باشد. بنابراین استفاده از این مواردی فرهنگی در گزارش‌های خبری در رسانه ما باید ارزش باشد.

 

رسالت و مسئولیت خبرنگار

۱ـ روشنگری و فرهنگ‌سازی در حوزه رسانه و جامعه

۲ـ استیفای حقوق مردم و لزوم آگاه‌سازی آن‌ها

۳ـ نیل به واقعیت و بیان حقیقت

۴ـ راستی و درستی در انجام وظیفه

۵ـ برخورداری از هنر شنیدن و هنر انتقاد کردنِ درست و مناسب

۶ـ دخالت ندادن عواطف و احساساتِ غیر کارشناسی در تبیین وقایع و اطلاع‌رسانی

۷ـ برخورداری از عدالت رسانه‌ای

۸ـ بیان حرفه ای در اخبار و گزارش ها

۹ـ مقابله با انحراف و بدبینی افکار عمومی و قلب واقعیات و حقایق

۱۰ـ احترام به سلائق و علائق مردم

۱۱ـ دوری از کپی برداری و سرقت ادبی و نقض حقوق مالکیت معنوی همکاران خویش

منبع: خبرگزاری صدا و سیما

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی

آشنایی بیشتر با انواع خبرنگاری

کار خبرنگار، انعکاس رخدادهایی است که قابلیت خبرشدن و اطلاع رسانی به جامعه را دارد. لازمه خبرنگار خوب بودن، داشتن علم و دانش، تجربه و جسارت است تا در کنار آن با سرعت، دقت و صحت، که سه اصل مهم در کار خبری است بتواند موفق عمل کند.

خبرنگاری را با توجه به شیوه کار و نوع خبری که کار می کند به چند نوع تقسیم کرده اند که در این نوشتار به توضیح برخی از آن ها اشاره می شود.

سرمقاله نویسی

روزنامه‌ها و نشریات ادواری اغلب دارای سرمقاله هستند که توسط خبرنگارهایی که بسیاری از آنها در این نوع خبرنگاری عمیق تخصص دارند نوشته شده‌است، (رجوع شود به عنوان سبک مقاله اصلی در مقاله سبک اخبار).

سرمقاله‌ها اغلب طولانی تر از مقالات عادی هستند و همراه آنها عکس، طراحی و دیگر کارهای «هنری» به کار می‌رود. حتی سرمقاله‌ها را گاهی با استفاده از ابزار چاپ و رنگها برجسته می‌نمایند.

نوشتن سرمقاله مشکل تر از نوشتن خبرهای معمولی است؛ چرا که خبرنگارها با تلاشی به اندازه تلاش خبرنگاران درصدد جمع آوری و گزارش درست و صحیح حقایق یک ماجرا هستند، این در حالی است که خبرنگاران علاوه بر جمع آوری و گزارش درست و صحیح باید راهی جذاب و مبتکرانه برای نوشتن مقاله، بویژه تیتریا چند پاراگراف اول آن بیابند. تیترعلاوه بر آنکه باید ایده مقاله را برساند باید بتواند توجه خواننده را نیزجلب کند. اغلب موضوع مقاله‌است که تعیین می‌کند تیتر چه باشد. علاوه بر آن، ژورنالسیت‌ها باید سخت تر کار کنند تا در هنگام نوشتن تیتر و دیگر اجزای مقاله ایماژها و واژگان کلیشه‌ای تولید نکنند.

در نیمه دوم قرن بیستم خط مایز بین گزارش خبری و سرمقاله نویسی مبهم و نامشخص شد؛ چرا که خبرنگارها و نشریات بیشتر و بیشتری رویکردهای متفاوتی را برای نوشتن مقاله اتخاذ کردند. تام ولف، گی تالیس و هانتر تامپسون و دیگر خبرنگارها رویکردهای متفاوت زیادی را برای نوشتن مقالات خبری به کار بستند. نشریات شهری و هفته نامه‌ها خط مایز مزبور را مبهم تر و نامشخص تر کردند و بسیاری از مجلات نیز مقالات را بر خبرهای معمولی ترجیح می‌دادند.

برخی از برنامه‌های خبری تلویزیونی نیز در شکلهای جدیدی ارائه می‌شدند وشمار زیادی از منتقدان معتقد بودند بسیاری از برنامه‌های خبری دیگر برنامه خبری نیستند؛ چرا که محتوی و سبک مورد استفاده آنها مطابق با استانداردهای پذیرفته شده خبرنگاری نبود. اما از طرف دیگر، رادیو ملی به عنوان نمونه خوبی از ترکیب گزارش خبری، مقالات و یا ترکیبی از هر دو تلقی می‌شد. دیگر سازمان‌های مرتبط با خبرهای رادیویی مردمی آمریکا نیز به چنین نتایج مشابه‌ای دست یافتند.

با وجود این، هنوزهم اکثریت روزنامه‌ها، به مانند سازمانهای اخبار رادیو و تلویزیون، خط مایز مشخصی بین خبر و مقاله قائل هستند.

خبرنگاری ورزشی

خبرنگاری ورزشی جنبه‌های زیادی از رقابت‌های ورزشی افراد را دربرمی گیرد و جزء لاینفکی از اغلب محصولات خبرنگاری، از جمله روزنامه‌ها، مجلات، و برنامه‌های خبری رادیو و تلویزیون محسوب می‌شود. در حالی که برخی از منتقدان خبرنگاری ورزشی را به عنوان خبرنگاری حقیقی قبول ندارند، اهمیت ورزش در فرهنگ غرب عاملی است برای توجیه این امر که ژورنالییست‌ها نه تنها به رقابتهای ورزشی، بلکه به ورزشکاران و تجارت در ورزش نیز توجه نمایند.

به طور سنتی در ایالات متحده خبرنگاری ورزشی در مقایسه با نوشته‌های خبرنگاری سنتی از انسجام، ابتکار و تعصب کمتری برخوردار بود، با این حال تأکید بر صحت و درستی و رعایت عدالت و بی طرفی هنوز هم بخشی از خبرنگاری ورزشی را تشکیل می‌دهد. تاکید بر توصیف صحیح عملکرد آماری ورزشکاران نیز یکی دیگر ازبخش‌های مهم خبرنگاری ورزشی محسوب می‌شود.

خبرنگاری علمی

خبرنگاری علمی شاخه نسبتاً جدیدی از خبرنگاری محسوب می‌شود که در آن گزارش خبرنگارها اطلاعاتی را در مورد موضوعات علمی به مردم انتقال می‌دهد. خبرنگارهای علمی باید اطلاعات مبسوط، فنی، و در پاره‌ای اوقات اطلاعاتی را که با زبان مخصوص نوشته شده‌است را درک و تفسیر کنند و سپس آن را به گزارش‌های جذابی که برای مصرف کنندگان رسانه‌های خبری قابل باشد تبدیل نمایند.

خبرنگارهای علمی باید تصمیم بگیرند که از میان دستاوردهای علمی کدام ارزش پوشش خبری را دارد و همچنین باید بتوانند تشخیص بدهند که از میان منازعات جامعه علمی کدام برای پوشش خبری ارزش دارند. خبرنگارها باید در این سنجش خود باید عدالت و بی طرفی را رعایت کنند، اما هیچ گاه حقایق را فدا نکنند.

بسیاری از خبرنگارهایی که در حوزه علمی فعالیت دارند آموزش‌هایی را در حوزه خبرنگاری خود گذرانده‌اند، به عنوان مثال می‌توان به پزشکانی اشاره کرد که در اخبار پزشکی را تحت پوشش خود قرار می‌دهند. البته این مساله کلی نیست و در میان خبرنگارهای علمی نیز کسانی هستند که در حوزه علمی دوره یا آموزش ندیده‌اند.

ژورنالسیم تحقیقاتی

ژورنالسیم تحقیقاتی که در آن خبرنگارها رفتاری خلاف عرف غیر اخلاقی و غیرقانونی افراد، موسسات اجاری و دولتی را مورد تفحص قرار می‌دهند و آن را فاش می‌سازند، می‌تواند پیچیده، زمان بر و پرهزینه باشد؛ چرا که گروههایی از خبرنگارها، ماهها تحقیق و تفحص، مصاحبه‌های گوناگون (اغلب مصاحبه‌های تکراری) با افراد بی شمار، مسافرتهای دور و دراز، رایانه جهت تجزیه و تحلیل پایگاه داده‌های اسناد مردمی، یا استفاده از کارکنان حقوقی شرکت به منظور ایمن نگه داشتن اسناد با توجه به قانون آزادی اطلاعات، از جمله مواردی است که خبرنگاری تحقیقاتی لازم است.

این نوع گزارش با توجه به ماهیت برخوردی ذاتی اش، اغلب جزء اولین نوع خبرنگاری است که متحمل کاهش بودجه و یا مداخله کسانی خارج از واحد خبر می‌شود.اگر گزارش تحقیقاتی ضعیف می‌تواند واکنش‌های منفی اشخاص مورد تحقیق و عموم مردم را بر ضد خبرنگارها و سازمان‌های رسانه‌ای در پی داشته باشد و یا آنها را با اتهام خبرنگاری بی بند و بار مواجه سازد. اما اگر گزارش تحقیقاتی قوی باشد می‌تواند توجه مردم و دولت را جلب موضوعات و شرایطی کند که از نظر مردم رسیدگی به آنها لازم و ضروری است. همچنین گزارش قوی می‌تواند برای خبرنگارهای دست اندرکارو مسئولان مطبوعات جوایز و شهرت به ارمغان آورد.

خبرنگاری مشاهیر یا مردم

یک حوزه دیگر از خبرنگاری که چندان هم مطرح نیست و در قرن بیستم سنگ بنای آن گذاشته شد، خبرنگاری مشاهیر یا مردم می‌باشد که به زندگی شخصی افراد، عمدتاً اشخاص شهیر و بنام، از جمله ستاره‌های سینما و تئاتر، هنرمندان عرصه موسیقی، مدلها و عکاسان و دیگر افراد مشهور در صنعت نمایش و سرگرمی و همچنین افراد خواهان توجه، از جمله سیاستمداران و افراد مورد توجه مردم، نظیر کسانی که کاری انجام داده‌اند که ارزش خبری دارد، می‌پردازد.

خبرنگاری مشاهیر که روزگاری در حوزه روزنامه به نویسنده ستون شایعات و مجلات شایعه پرداز قرار می‌گرفت، حال به کانون توجه روزنامه‌های جنجالی ملی از قبیل نشنال اینکوآیرر، مجلاتی از قبیل مردم و یو اس ویکلی و برنامه‌های تلویزیونی‌ای که به طور هم زمان پخش می‌شوند، از جمله اینترتینمنت تونایت، شبکه‌های کابلی مانند E! و شمار زیادی از تولیدات تلویزیونی و صدها وب‌گاه اینترنتی دیگر تبدیل شده‌است. اغلب دیگر رسانه‌های خبری نیز قسمتی از برنامه‌های خود را به مشاهیر و مردم اختصاص می‌دهند.

تفاوت خبرنگاری مشاهیر با نوشتن مقاله اولاً در این است که خبرنگاری مشاهیر به افرادی می‌پردازد که از قبل مشهور هستند یا دارای جذابیت خاصی هستند، ثانیا خبرنگاری مشاهیر به طور وسواس گونه‌ای مشاهیر را تحت پوشش قرار می‌دهد، تا آنجا که این خبرنگارها برای پوشش خبری حتی رفتار خلاف عرف نیز از خود نشان می‌دهند. عکاس سمج، عکاسانی هستند که با سماجت می‌کوشند عکس‌های مشکل آفرین و جنجالی از مشاهیر تهیه کنند، مشخصه اصلی خبرنگاری مشاهیر است.

سایبر خبرنگاری

خبرنگاری آنلاین، سایبر خبرنگاری و یا روزنامه‌نگاری الکترونیک انواع جدیدی از روزنامه‌نگاری هستند که به شبکه اینترنت و شبکه جهانی وب متکی هستند.

خبرنگاری زرد

خبرنگاری زرد به خبرها و خبرنگارانی اطلاق می‌شود که پایشان را از اصول حرفه‌ای و اخلاقای روزنامه نگاری بیرون گذاشته و در مورد موضوعاتی مانند رسوایی و تهمت‌های جنسی , دلالی تهمت و شبهه وارد کردن به دیگران و یا دست آویز کردن موضوعات احساسی برای سوء استفاده بردن از آنها , اطلاق می‌گردد که به صورت نیمه تعریف شده‌ای توهین ناتمام (not quite libel) لقب گرفته‌است. این واژه در عصر حکم فرمایی سرمایه داری ما بین دهه‌های ۱۹ و ۲۰ بین دو نفر از اصحاب مطبوعات رخ داد. این جنگ تیراژ , بین ژوزف پولیتزر مدیر روزنامه ی نیویورک وورلد و ویلیام راندالف هیسر مدیر روزنامه نیویورک ژورنال در طی سالهای ۱۸۹۸ تا ۱۸۹۵ رخ داد. منتقدین هر دو روزنامه را متهم می‌کردند که برای بالا بردن تیراژ روزنامه‌های خود دست به تحریف و احساسی کردن اخبار می‌زنند برای همین مطبوعات نیویورک واژهٔ «روزنامه نگاری مسخرهٔ زرد» را در سال ۱۸۹۷ برای این منظور در نظر گرفتند. این نام از یک کمیک استریپ مردمی که در آن زمان معروف شده بود و دو روزنامه را به صورت کاغذهایی زرد به تصویر می‌کشید , برگرفته شد.

خبرنگاری غافلگیرانه

به معنای روش‌های تهاجمی و جسورانه‌ای است که خبرنگاران برای مواجه کردن افراد با سئولاتی که تمایلی برای صحبت کردن در مورد آن‌ها ندارند بکار می‌گیرند. این روش خصوصا مورد استفاده خبرنگاران و یا گزارشگران تلویزیونی از جمله کارکنان CBS-TV۶۰ دقیقه و توسط جرالد ریورا و هم اکنون در شبکه فاکس‌نیوز و توسط صدها گزارشگر محقق آمریکایی در شبکه‌های محلی قرار می‌گیرد.

این روش شدیداً مورد انتقاد برخی گزارشگران و دیگر افراد است که استفاده از این نوع خبرنگاری را غیر اخلاقی و جنجالی می‌دانند، درحالیکه دیگران آنرا تنها راه نقد گزارش برای کسانیکه مخاطب آن هستند، می‌دانند. در ایالات متحده خبرنگاری غافلگیرانه غیر قانونی محسوب نمی‌شود. با این حال خبرنگاری که از این روش در املاک شخصی استفاده کند را می‌توان به ورود غیر مجاز به املاک غیر متهم کرد.

خبرنگاری مغرضانه

خبرنگاری مغرضانه، به معنای دستکاری عامدانه در ارائه حقایق در گزارش است تا شخص یا سازمانی را به گونه‌ای نمایش داد که با تصویر دقیق آن بر اساس بررسی متوازن حقایق موجود، متفاوت باشد. این روش مخصوصا در خبرنگاری رسانه‌ای کاربرد گسترده دارد که در آن داستان، صحنه‌ها و مصاحبه‌ها به گونه‌ای طراحی می‌شوند که تأثیری خاص را نسبت به موضوع گزارش ایجاد کنند.

خبرنگاری مغرضانه از انواع خبرنگاری بسیار غیر اخلاقی محسوب می‌شود. بسیاری از اشخاصی که از آنها گزارش تهیه شده‌است، اذعان کرده‌اند که در معرض این نوع خبرنگاری قرار گرفته‌اند. برخی از تولیدات رسانه‌ای نیز متهم به خبرنگاری مغرضانه هستند.

تعداد زیادی از سازمانها، دانشگاه‌ها و موسسات حرفه‌ای وجود دارند که قائل به برتری و برتری روزنامه نگاری هستند. جایزه پولیتزر‍‍، که توسط ‌دانشگاه کلمبیا‍‍‍‍ در شهر نیویورک توزیع می‌شود، به روزنامه‌ها، مجلات و رسانه‌های پخش برنامه که در حوزه‌های مختلف روزنامه نگاری برترشناخته می‌شوند اعطا می‌شود. دانشکده تحصیلات تکمیلی روزنامه نگاری نیویورک جایزه آلفرد آی دوپونت-جایزه دانشگاه کلمبیا‍‍‍ را به افراد برتر در روزنامه نگاری رادیو و تلویزیون اعطا می‌کند وموسسه اسکریپس هووارد‍‍ جایزه ملی خبرنگاری را به برترین‌های ۱۷ حوزه رادیو و تلویزیون می‌دهد. [[انجمن خبرنگارهای حرفه ای[[ نیز جایزه سیگما دلتا را به برترین‌های خبرنگاری اعطا می‌کند. و اما در صنعت تلویزیون، [[آکادمی ملی هنر و علوم تلویزیونی جوایزی را به برترین‌های ژورنالیم تلویزیونی اعطا می‌کند.

خبرنگاری رادیو تلویزیونی

برای اطلاعات بیشتر در مورد خبرنگاری رادیو تلویزیونی، به پخش اخبار رجوع کنید

خبرنگاران رادیو باید حقایق را جمع آوری کرده و آن را با دقت و قاطعیت ارائه کنند، اما در همین حین باید جلوه‌های صوتی جالبی نیز به گزارش خود بیفزایند که این امر از طریق مصاحبه با افراد درگیر در ماجرا و موسیقی پس زمینه که به توصیف ماجرا کمک می‌کند فراهم می‌شود. گزارشگران رادیو ممکن است مقدمه‌ای بر خبر بنویسند که توسط گوینده خوانده می‌شود، آنان همچنین ممکن است به صورت زنده به سئوالات گوینده خبر نیز پاسخ دهند.

خبرنگاران تلویزیون برای شرح و توضیح گزارش خود به اطلاعات تصویری، از جمله مصاحبه زنده با افراد درگیر در ماجرا، تصاویری از صحنه وقوع ماجرا، و تصاویر گرافیکی که اغلب در ایستگاه تلویزیون برای قالب ریزی خبر تهیه شده متوسل می‌شوند. گزارشگران تلویزیون نیز ممکن است مانند گزارشگران رادیو مقدمه‌ای بر خبر بنویسند که توسط گوینده تلویزیون در آغاز خبر خوانده می‌شود. معمولاً گزارشگران رادیو و تلویزیون از فضایی که متبوعات برای ارائه اطلاعات در اختیار دارند برخوردار نیستند.

منبع: دانشگاه جامع علمی کاربردی واحد ۱۳

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی

۳ دایره روزنامه‌نگاری بحران از نگاه دکتر شکرخواه

دکتر یونس شکرخواه سردبیر همشهری آنلاین گفت این درست نیست که روزنامه‌نگاران هنگام پوشش بحران، فضا را هیستریک کنند؛ چرا فکر می‌کنند در این نوع از شرایط فقط باید به شکل پمپاژی و پی در پی عکس منتشر کنند؟

 

او اظهار داشت: روزنامه‌نگار حرفه‌ای باید تلاش کند در شرایط بحران به جای روانی کردن جو حاکم بر جامعه، آن را عقلانی کند و از تبدیل بحران به گفتمان سیاسی بپرهیزد. برای نمونه پس از فاجعه‌ای که در منا رخ داد شاهد فضای سطح پایینی در فضای مجازی بودیم و هر کس تلاش می‌کرد تا به اهداف سیاسی خودش برسد.

 

این استاد دانشگاه یادآور شد در واقعه ۱۱ سپتامبر عکسی از اجساد له شده منتشر نشد. فردای واقعه ۱۱ سپتامبر روزنامه USA TODAY چهار میلیون تیراژ داشت و تک نسخه آن در سایت ای بی در روز ۱۲ سپتامبر ۶۳ دلار فروخته می‌شد ولی تمام کسانی که این روزنامه را خریدند ضرر کردند زیرا عکسی به جز فردی که خود را از بالای برج پرتاب می کند نداشت. آنچه در این روزنامه به چاپ رسیده بود عمدتاً سنگ و آهن به جا مانده از واقعه بود. من فکر می‌کنم در شرایط بحران به جای انتشار تصاویر فجیع می‌توان از چهره‌های بهت زده مردم مثلاً در حالی که در حال تماشای تصاویر تلویزیونی حادثه هستند عکس گرفت.

۳ دایره روزنامه‌نگاری بحران

دکتر شکر‌خواه با بیان این که برای روزنامه‌نگاری بحران سه حلقه وجود دارد، اظهار داشت: سابقه بحران، آینده بحران و نحوه ورود به خود بحران ۳ دایره روزنامه‌نگاری بحران هستند که روزنامه‌نگار حرفه‌ای باید در مواقع بحرانی در نظر بگیرد.

 

دایره اول مربوط به گذشته بحران است. رسانه‌ها در فاجعه منا اشاره نکردند که این گونه اتفاقات از دهه ۶۰ به بعد هم رخ داده است.

 

دایره دوم نگاه به آینده است و این که توجه کنیم بحران در آینده به کجا می‌رود. مثلاً رسانه‌ها چقدر توانستند در این مدت پس از رخ دادن ماجرای منا به این موضوع بپردازند که پس از برگشتن حجاج خطرات در کجاست، چقدر توانستند این شرایط را تحلیل کنند. آیا توانستند این نوع موضوعات را مطرح کنند که اگر خانواده‌ای پارچه تبریک برای حاجی خود نوشته و حالا پس از این اتفاق باید به جای آن پارچه تسلیت به دیوار نصب کند برخورد اطرافیان با این موضوع چطور باید باشد. چقدر رسانه‌ها با این موضوع پرداختند که بازماندگان چگونه باید با مرگ عزیزان خود کنار بیایند؟ آیا به پیامدهای سیاسی و اقتصادی  واقعه در ادامه که چه خواهد بود تا چه اندازه پرداختند؟

 

دایره سوم نحوه ورود به بحران است، روزنامه‌نگاران با تکیه بر اخلاق حرفه‌ای وارد بحران‌ها می‌شوند، روزنامه‌نگاران حرفه‌ای تلاش می‌کنندکه چطور می‌توان از میزان درد کم کرد.

 

شکرخواه در مورد حلقه سوم افزود: حلقه حرفه‌ای، دردآور و سخت ماجرا همین حلقه سوم است که به شرایط حال مربوط می‌شود. چطور باید به موضوع ورود کنیم؟ من در زلزله بم با استاد شجریان بچه‌هایی را دیدم که تا صبح در سوله‌می‌ماندند و حاضر بودند که تمام وقت با آنها حرف بزنیم چون کسی را نداشتند و یا فردی را دیدم که عضو شورای شهر بود و خانواده‌اش را از دست داده بود. من مطمئنم آن فرد باید تیتر یک آن روزها می‌شد و یا مثلاً فردی که عضو شورای شهر بود و دیگر هیچ خانواده‌ای در آن نداشت. یا نویسنده‌ای که پس از آن بحران به هم ریخته بود و هنوز هم با این مشکل دست و پنجه نرم می‌کند.

 

شکرخواه با تأکید این که یک روزنامه‌نگار حرفه‌ای باید در همه شرایط آمادگی داشته باشد، اظهار کرد: در دنیا معمولاً روزنامه‌نگاری جنگ و بحران – که یکی ساخته انسان و دیگری طبیعی و خدادادی است – به همراه یکدیگر آموزش داده می‌شوند ولی هیچ کدام از این ها لزوم آمادگی اتاق خبر را نفی نمی‌کنند. اگر جنگی در اروپاست یا اگر بمب گذاری در مترو لندن است و روزنامه‌نگار فکر می‌کند باید آنجا باشد باید آمادگی رسیدن به محل حادثه را از همه نظر داشته باشد.

 

او اضافه کرد: روزنامه‌نگار حرفه‌ای باید در حلقه سوم با اخلاق پیش برود. فکر می‌کنم در این دایره یک روزنامه نگار حرفه‌ای باید حمایت مالی، روحی و روانی ایجاد کند و حضورش آرامبخش خانه‌هایی باشد که هیچ چیز از جنبه عاطفی در آن‌ها نیست. آنجا باید با اخلاق کار کرد.

 

او همچنین خاطرنشان کرد: متأسفانه برخی از روزنامه‌نگاران تنبل هستند، نه مطالعه می‌کنند و نه وقت کافی می‌گذارند. تنها روز به روز تیترها درشت‌تر وعکس‌ها لب‌بُرتر می‌شوند؛ برای مثال در حال حاضر چند نفر از روزنامه‌نگاران الآن از جایگاه و شرایط لوله‌های گاز در تهران و و یا از موقعیت گسل‌ها آگاه هستند؟ باید در اتاق‌های خبر از قبل تقسیم کار وجود داشته باشد. من سؤالم این است که آیا در حال حاضر نقشه‌ای از گسل های تهران و چیزهایی از این دست در اختیار روزنامه نگاران وجود دارد؟ جایگزین‌های آن‌ها در شرایط بحرانی چیست؟ اصلاً با عنصر فوریت در موضوعات بحرانی چقدر آشنایی دارند؟

منبع: همشهری آنلاین

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی

مراعات دقت و صحت در خبرنویسی (بخش دوم)

در بخش اول این نوشتار نکاتی درخصوص مراعات دقت و صحت در خبرنویسی ازجمله تأیید منبع خبر، خودداری از حدس و گمان در نقل خبر، بیان خبر از قول حاضرین در صحنه و … و نمونه هایی از عدم دقت برخی خبرنگاران و خبرگزاری ها که موجب بروز مشکلات برای آنان شده بود، بیان شد. در این بخش ادامه مطالب ارائه می شود. با ما همراه شوید.

اشتباه در هویت افراد

اشتباه در معرفی افراد منجر به شکایت های بسیار می شود. اگر علی‌حسینی در دادگاه به جرم فساد مالی محکوم شود و شما تصویر علی حسینی دیگری را منتشر کنید، حسینی بی‌گناه می تواند از شما به دادگاه شکایت کند که به او افترا زده‌اید. او خواهد گفت که به دلیل اشتباه شما، دوستان و همکارانش او را فاسد تصور کرده و به او پشت کرده‌اند.

در بسیاری از کشورهای جهان، دادگاه اغلب جریمه و غرامت‌های مالی سنگینی برای پرداخت به این افراد تعیین می کند. به ویژه اگر به این نتیجه برسد که روزنامه نگار سهل‌انگاری کرده است.

آیا منظورتان این است؟

در نقل قول ها باید بسیار محتاط بود.مراقب باشید که مفهوم یک گفته تغییر نکند. آیا آنچه نقل می کنید بیانگر منظور واقعی گوینده است؟ آیا شما با نقل گزینشی گفته او، حرفش را مخدوش نکرده اید یا بی جهت تأکیدی بر آن نگذاشته اید؟

اظهارنظرها هم مانند اطلاعات و واقعیت ها باید دقیق گزارش شوند.

صحیح تلفظ کنید

مجریان رادیو یا تلویزیون که نام شخص یا مکانی را به اشتباه تلفظ کنند، مایه تمسخر شنوندگان و بینندگان می‌شوند، به ویژه اگر در تلفظ نام شناخته شده ای اشتباه کرده باشند. آنها بلافاصله متوجه می شوند که مجری، بر خلاف تصور آنها دانش ندارد و مطلع نیست.

نویسندگان می توانند برای کمک به کسی که متن را می خواند تلفظ صحیح اسامی را در داخل پرانتز بنویسند: حسنی که هم (HOSSNI) و هم (HASSANI) خوانده می شود یا، مبصر که هم (MOBASSER) و هم (MOBSSER) تلفظ می شود.

بعضی اسامی که به ظاهر ساده می نمایند هم می توانند باعث اشتباه شوند: سرخس (SARAKHS) در یک رادیو فارسی زبان (SARKHAS) خوانده شد یا، اشکور (ESHKAVAR) که در رادیو دیگری (ESHKOOR) تلفظ شد.

اگر همیشه فهرستی از تلفظ صحیح اسامی و نام هایی که زیاد به کار برده می شوند، به ویژه اسامی غیر فارسی، در استودیو وجود داشته باشد، به مجریان کمک بزرگی می شود.

حدس نزنید، استنباط هم نکنید

نمایندگی دایم ایران در نیویورک یا نماینده ایران در سازمان ملل که در نیویورک مقیم است؟ آقای همتی مدیرعامل شرکت ایران رسا بود یا مدیر تولید شرکت بود؟

“فکر کنم مدیر عامل بود … وقت چک کردن هم ندارم … حوصله چک کردن هم ندارم.”

بسیاری از اشتباهات زمانی رخ می‌دهد که شما “فکر می‌کنید” اطلاعاتی درست است یا به خودتان می‌گویید “باید درست باشد” یا “تا آنجا که یادم می‌آید باید همین باشد”.

حدس و گمان را کنار بگذارید و همه چیز را بررسی کنید تا از درستی آن مطمئن شوید. اشتباهات کوچک ضررهای بزرگ به بار می‌آورد و اعتبار شما و نشریه‌ای را که در آن کار می‌کنید بر باد می‌دهد.

یان مه یس ؛ دبیر بخش خوانندگان روزنامه گاردین که سیاستش تصحیح اشتباهات مهم در اولین فرصت ممکن است:

“چرا روزنامه ها حق دارند که دائم از دیگران بخواهند که در قبال اعمالشان مسئول باشند اما خود از پذیرش مسئولیت کارهایشان پرهیز دارند؟”

“یک اصل مهم در رویکرد اخلاقی به روزنامه نگاری این است که اگر خبری را اشتباه دادیم، یا به عبارت دیگر به مردم اطلاعات غلط رساندیم، مسئولیتش را قبول کنیم.”

“تجربه مؤسساتی که فرهنگ قدیمی رسانه ها را (مبنی بر این که هرگز زیر بار اشتباهشان نروند و تا زمانی که وکیل مجبورشان نکرده پوزش نخواهند) کنار گذاشته اند، نه تنها منفی نبوده بلکه مثبت بوده است. اعتماد میان روزنامه و خوانندگانش تقویت شده و دعاوی حقوقی کاهش یافته. این رویه به احترام و شأنی که خبرنگاران برای خود قائلند، لطمه ای نمی زند.”

زمانی که اشتباه رخ می دهد

ما همه بشریم و بشر جایزالخطا است. روش برخورد با اشتباه به همان اندازه اهمیت دارد که دقت در تهیه خبر.

اغلب روزنامه ها سیاستشان این است که اشتباهات خود را در شماره های بعدی تصحیح کنند حتی اگر اشتباه جزیی باشد، از جمله غلط‌های تایپی.

در رادیو و تلویزیون این کار برای مجریان مشکل تر است، اما غیر ممکن نیست. یک آمارگیری از مجریان تلویزیون‌های آمریکا نشان می دهد که دو سوم آنها آمادگی دارند که ضمن اجرای برنامه اشتباه خود یا دیگران را تصحیح کنند. به گفته آنان این کار اعتبارشان را حفظ می کند:

“ما باید مسئولیت اشتباه ها را بپذیریم. با این کار احترام مخاطبان به ما بیشتر می شود. آنها توقع ندارند که ما هرگز اشتباه نکنیم.”

“من قویا معتقدم که اعتراف به اشتباه ما را ضعیف نمی‌کند بلکه قوی تر می کند.”

تصحیح اشتباه ها باید با فوریت صورت گیرد، در صورت امکان در همان برنامه ای که اشتباه در آن انجام گرفته است. تصحیح به موقع یک اشتباه جدی (یا مطلبی که شاید موجب ابهام شود) می تواند از شدت لطمه وارد شده بکاهد و خطر شکایت به دادگاه را کاهش دهد:

“چند دقیقه پیش خبر دادیم علی حسینی به جرم فساد مالی در دادگاه محکوم شده است. لازم است روشن کنیم که شخص محکوم شده علی حسینی مدیرعامل شرکت کفش آپادانا نیست.”

اما اگر خطر شکایت به دادگاه وجود داشته باشد، لازم است قبل از تصحیح اشتباه با یک مشاور حقوقی مشورت شود. این خطر همیشه وجود دارد که با تصحیح اشتباه، میزان توجه به آن بیشتر شود و مخاطبان بیشتری از آن مطلع شوند.

نگاهی به تاریخ مطبوعات بخصوص در سال‌های اصلاحات هم می‌تواند نشان دهد انتشار چه مطالبی مدیران مطبوعات را به دادگاه‌ها کشانده و منجر به توقیف نشریات شده.

با درج واژه “توقیف” در موتور جستجوگر سایت فارسی بی بی سی، سایت خبرگزاری ایرنا یا ایسنا می‌توانید به انبوهی از اخبار مربوط به توقیف مطبوعات در ایران نگاهی بیندازید.

بعضی شبکه ها توضیح و تصحیح خود را در همان ساعتی پخش می کنند که اشتباه اصلی رخ داده است تا تعداد بیشتری از کسانی که اشتباه اصلی را شنیده اند، تصحیح آن را هم بشنوند:

“در برنامه دیروز گزارش دادیم که زمین لرزه بم در سال ۱۳۸۱ رخ داده است. چند شنونده در تماس تلفنی با ما یادآوری کرده اند که سال صحیح زمین لرزه بم ۱۳۸۲ است. در این جا با پوزش، اشتباه خود را تصحیح می کنیم.”

ذکر اینکه اشتباه چه بوده و سپس تصحیح کردن آن، عامل مهمی در موثر بودن این تصحیح است.

لینک منبع

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی

در خصوص برخی از اصطلاحات رایج در مجلس

خبرنگاران در هر سرویس و گروه خبری معمولاً به اطلاعاتی مشخص نیاز دارند که شاید مهم ترین آنها اطلاع از برخی قوانین مجلس باشد.

در این نوشتار اطلاعاتی برای خبرنگاران در خصوص برخی از اصطلاحات رایج در مجلس از جمله اصطلاحات طرح یک فوریتی ، دو فوریتی و سه فوریتی ارائه می شود.

الف) طرح ها و لوایح یک فوریتی

این قسم از طرح ها و لوایح پس از تصویب فوریت آن درمجلس به کمسیون مربوطه ارجاع می شود تا خارج از نوبت مورد بررسی قرارگیرد.(ماده۱۱۶ آیین نامه داخلی مجلس)

 

ب) طرح ها و لوایح دوفوریتی

دراین گونه طرح ها و لوایح پس از تصویب دوفوریت أن بلا فاصله به طبع وتوزیع آن بین نمایندگان اقدام می شود و بیست وچهار ساعت پس ازتوزیع درمجلس مطرح می گردد. این گونه طرح هاو لوایح به کمسیون ارجاع نمی گردد.

 

ج)طرح ها و لوایح سه فوریتی

دراین قبیل طرح ها ولوایح پس ازتصویب سه فوریتی آن، مجلس در همان جلسه وارد دستور می گردد(ماده۱۱۶ آیین نامه) و نیازمند ارجاع به کمیسون هم نیست. ضمناً هنگامی که طرح و لوایح با قیدفوریت در دستور کار مجلس قرار بگیرد، قبلاً از طرف رئیس مجلس مراتب به اطلاع شورای نگهبان می رسد و شورای مزبور باید در این جلسات حضور یابد و نظر خود را حتی المقدور و بلا فاصله پس از آرای مجلس و یا حد اکثرتا ۲۴ ساعت اظهار کند.(ماده۸۶ آیین نامه داخلی مجلس)

لینک منبع

گردآوری‌شده توسط شبکه پذیرش آگهی